Nampōroku, czyli Zapiski z południowych stron
rozdział I
Oboegaki, czyli Spisane z pamięci

1. Sōeki, aru toki, Shūun’an nite chanoyu monogatari arishi ni…
Pewnego razu, gdy Sōeki mówił o chanoyu w Pustelni Gromadzących się Chmur, zapytałem go:
— Zawsze powiadasz, panie, że chociaż herbata z półką daisu stanowi podstawę herbaty, to jednak, jeśli chodzi o zgłębienie ducha herbaty, nie równa się ona z herbatą w nieformalnym małym pokoju. Co też to właściwie oznacza?
Sōeki rzekł:
— Chanoyu w małym pokoju polega na praktykowaniu i osiągnięciu drogi w oparciu o prawo buddów. Cieszenie się wspaniałością zabudowań czy wyrafinowanym smakiem pożywienia to sprawy życia światowego. Wystarczy, żeby dom był taki, by nie przeciekał dach, a pożywienia tyle, by nie być głodnym. To jest nauka buddów i istota chanoyu. Przynosimy wodę, zbieramy chrust, gotujemy wodę, robimy herbatę; ofiarowujemy ją buddom i podajemy ludziom, sami też ją pijemy. Ustawiamy kwiaty i palimy kadzidło. We wszystkim tym podążamy za wzorem tego, jak praktykowali buddowie i patriarchowie. A co ponadto, to już ty sam, o mnichu, powinieneś odkryć.

(przekład własny z oryginału)

Japońskie słowo chanoyu oznacza dosłownie „gorącą wodę na herbatę”. Określenie to jest używane na oznaczenie sztuki parzenia herbaty i związanej z nią filozofii. Początkowo zapisywane było bez partykuły no pomiędzy znakami „cha” i „yu” i odczytywane z sinojapońska chatō; od XV w. używa się wersji z no i czytania japońskiego chanoyu. Zjaponizowanie sposobu odczytywania wiąże się z japonizacją i upowszechnieniem kultury herbaty.
Angielskie określenie tea ceremony (polskie „ceremonia herbaty”), które zostało ukute na oznaczenie chanoyu w językach zachodnich, nie ma odpowiednika w języku japońskim. W Japonii używa się wymiennie określeń chanoyu, sadō lub chadō, dosł. „droga herbaty” oraz po prostu cha lub ocha — „herbata”. Ze względu na to, że określenie „ceremonia herbaty” nie tylko nie oddaje znaczenia tych japońskich pojęć, ale też znacznie zmienia rozumienie drogi herbaty, współcześnie wielu badaczy zachodnich, a także japońskich, zamiast terminu tea ceremony wprowadza terminy japońskie lub ich tłumaczenia, takie jak the way of tea, „droga herbaty”.

Namporoku


(C) 2005 Anna Zalewska
Ania
Valid HTML 4.01!